Divan-ı Hümayun: Osmanlı’nın Karar Merkezi infografik Görseli

[Engin Demirci]

Osmanlı’da Divan-ı Hümâyun İnfografik ders notu



https://drive.google.com/file/d/1L4-3xdNvuJoT_QEUMqac_UFKOyDLHQ5p/view?usp=sharing

---

DİVAN-I HÜMAYUN​

Osmanlı’nın Karar Merkezi (7. Sınıf – İOKBS Odaklı Ders Notu)​

---

1⃣ NEDİR?​

• Osmanlı Devleti’nin en yüksek yönetim ve danışma meclisidir.
• Devletin siyasi, askerî, adlî ve mali işleri burada görüşülürdü.
• Günümüzdeki Bakanlar Kuruluna benzetilebilir.

Son söz daima padişaha aittir.

---

2⃣ KURULUŞ VE DEĞİŞİM​

• 
  Orhan Bey döneminde kurulmuştur.
• İlk zamanlarda divana padişah başkanlık etmiştir.
• 
  Fatih Sultan Mehmet’ten sonra divana Sadrazam (Veziriazam) başkanlık etmiştir.
• 
  II. Mahmut döneminde kaldırılmıştır.

---

3⃣ NEREDE TOPLANIRDI?​

• 
  Topkapı Sarayı – Kubbealtı
• Kubbe şeklindeki tavandan dolayı vezirlere “Kubbealtı Vezirleri” denirdi.

---

4⃣ DİVAN’IN ÖZELLİKLERİ​

• Danışma meclisidir.
• Halk şikâyetlerini doğrudan iletebilirdi.
• En yüksek mahkeme özelliği taşırdı.
• Alınan kararlar Mühimme Defterleri’ne yazılırdı.

---

5⃣ ÜYELER VE GÖREVLERİ​

Seyfiye (Yönetim – Askerî)​

• Sadrazam: Padişahtan sonra en yetkili kişi
• Vezirler: Yönetim işleri
• Kaptan-ı Derya: Donanma komutanı

İlmiye (Hukuk – Din – Eğitim)​

• Kazasker: Adalet ve eğitim
• Şeyhülislam: Fetva verir (resmî üye değil, danışman)

Kalemiye (Bürokrasi – Maliye)​

• Defterdar: Maliye
• Nişancı: Tuğra çeker, tapu ve yazışmalar

---

6⃣ GÖREVLERİ​

Savaş–barış kararları almak

Atamaları yapmak

Halkın şikâyetlerini dinlemek

Ferman ve berat hazırlamak

Devlet düzenini sağlamak

---

İLGİNÇ BİLGİLER​

Kasr-ı Adl:
Padişah toplantıyı gizli pencereden izlerdi.

Çorba İçme Geleneği:
Yeniçeriler memnuniyet göstergesi olarak çorba içerdi. İçmezlerse isyan işareti sayılırdı.

Ayak Divanı:
Olağanüstü durumlarda yapılan acil toplantıdır.

---

İOKBS SORU İPUÇLARI​

Fatih’ten sonra Divan’a kim başkanlık etti?

Sadrazam

Divan kararlarının yazıldığı defter?

Mühimme Defterleri

Divan hangi padişah döneminde kaldırıldı?

II. Mahmut

---

ÖZET CÜMLE​

“Divan-ı Hümayun, Osmanlı’da devlet aklının toplandığı merkezdir.”

Tabii hocam

İstediğiniz formatta: başlıklı, 12 mısralık şiir ve iki tip etiket

---

Kubbealtında Devlet Aklı Şiiri​

Kubbealtı altında toplanırdı söz,
Devletin kalbinde atardı her öz.
Sadrazam başında divanın durur,
Padişahın adına kararlar olur.

Kazasker adalet terazisini tutar,
Defterdar hazinenin hesabını yapar.
Nişancı tuğrayı çeker ince ince,
Ferman yazılırdı devlet dilince.

Seyfiye, İlmiye, Kalemiye bir arada,
Osmanlı düzeni yükselir burada.
Halkın sesi ulaşır saray kapısına,
Divan-ı Hümayun aklın aynasıdır aslına.

Okumaya devam et...